Bijdrage Joël Voordewind aan het algemeen overleg Noodhulp

donderdag 06 juni 2019 00:00

Bijdrage Joël Voordewind aan een algemeen overleg met minister Kaag voor Buitenlandse Handel en Ontwikkelingssamenwerking

Kamerstuknr. 34952

De heer Voordewind (ChristenUnie):

Dank u wel, voorzitter. We gaan in één ruk door vanuit het AO over de RBZ hiernaartoe. Het is goed dat we dit overleg hebben. We hebben het niet vaak. Maar we hebben een beleidsnotitie gehad van de Minister en haar ondersteuning, die weer richting kan geven voor de komende jaren. We zien ook dat er budget voor wordt vrijgemaakt. We zitten op, uit mijn hoofd gezegd, 380 miljoen. Ik zag een kleine neergang voor volgend jaar, maar op zich blijft het budget vrij stabiel. Dank voor die aanzet. Ik heb een aantal opmerkingen, die over de humanitaire hulp in de breedte gaan. Ik zal niet heel specifiek ingaan op de notitie, maar wel op de dingen waar ik me zorgen over maak.

Het eerste is de strafbaarstelling verblijf in door terroristische organisaties beheerst of gecontroleerd gebied. Dat is iets waar niet alleen ik, maar ook veel hulpverleners zich zorgen over maken omdat je als hulpverlener geen vrijstelling hebt. Dat geldt bijvoorbeeld voor Syrië. Dit even los van het feit wat we met UNWRA doen. UNWRA werkt in de Gaza binnen een gebied dat door Hamas beheerd wordt. De vraag is ook hoe we dat gaan organiseren binnen dat wetsvoorstel. Maar denk ook aan de Nederlandse hulpverleners die in Syrië werken. Ik weet dat het wetsvoorstel van collega-Minister Grapperhaus is, maar deze Minister zal ongetwijfeld meekijken. Is zij bereid om daar invloed op uit te oefenen in het belang van die hulpverleners? Nu is het zo in de wet dat de hulpverleners per keer een ontheffing moeten aanvragen. Maar als zij in het gebied zitten, weten ze natuurlijk niet hoe de fronten verschuiven. De concrete vraag aan de Minister is of zij bij haar collega wil pleiten voor een vrijstelling voor de hulpverleners. Ik begrijp best dat daar allemaal juridische haken en ogen aan zitten, maar dit is even de samenvatting.

Voorzitter. Ik had het al even over het noodhulpbudget. Dat blijft redelijk hetzelfde, maar in 2019 zien we toch een min van 7,5 miljoen. Dat is een kleine teruggang op het totale budget, maar het is wel een teruggang, terwijl de Minister in haar nota aangeeft dat de humanitaire noden alleen maar groter worden. Dat heeft natuurlijk te maken met het aantal vluchtelingen in de wereld, dat nog steeds stijgt, maar ook met het aantal mensen die afhankelijk zijn van voedselhulp. Ik heb de cijfers van de Minister gezien. Mijn concrete vraag daarbij is de volgende. Stel dat we weer een stijging van het bnp krijgen. Is de Minister bereid om die ook toe te passen op humanitaire hulp? Ik weet dat dit genuanceerder ligt omdat het vorige kabinet daar een groot deel van heeft opgesoupeerd. Het hoeft geen een-op-een koppeling te zijn, maar als er een stijging is, wil zij dan ook naar de grotere nood kijken als het gaat om humanitaire situaties en daar ook het budget op laten meestijgen?

Voorzitter. Dan de psychosociale hulp. Ik ben erg blij dat de Minister in oktober daar een ministeriële conferentie over belegt. Daarmee geeft zij echt een push op dit onderwerp. Ze erkent ook dat psychosociale hulp cruciaal is voor met name mensen die langdurig in vluchtelingenkampen zitten. Mijn vraag is wel wat we nu concreet doen voor de jezidimeisjes in de kampen in Noord-Irak. En daaraan gekoppeld: het kabinet heeft laten weten deze jezidimeisjes mogelijk terug te sturen vanuit Nederland naar Irak. De Minister is daar geweest. Zij is weliswaar niet de nieuwe Staatssecretaris van Veiligheid en Justitie, maar kan zij de dreiging voor deze meisjes om teruggestuurd te worden naar Noord-Irak onder de aandacht brengen van de nieuwe Staatssecretaris? Kan zij voorkomen dat deze meisjes en jezidi’s in deze fase terug worden gestuurd naar die nog steeds risicovolle kampen voor de meisjes? Graag daar een reactie op. Voorzitter. Dan de crisis in de detentiecentra in Libië. De Minister is daar ook zelf geweest. Zij heeft gezegd dat die gesloten moeten worden. Dat waren profetische woorden, want de crisis is alleen maar groter geworden met de opstand van de rebellen en van Haftar. We zien nu de vreselijke schietpartij in zelfs het kamp waar we geweest zijn als commissie. Wat kan de Minister doen om UNHCR en IOM verder te ondersteunen in de landen van herkomst? Gaat zij ook erop aandringen bij haar collega om Nederland daar ook een rol in te laten vervullen? Vanmiddag is daar een motie over aangenomen.

Voorzitter. Ten slotte – ik denk dat ik moet afronden – Lesbos. Daar zijn schrijnende leefomstandigheden. Samen met collega Maarten Groot-huizen zijn we daar geweest in het voorjaar. De Minister is er ook geweest. Ik weet dat het lastig is om hulp te verlenen binnen Europa zelf, want daar zijn andere fondsen voor, zoals de EU-fondsen. Maar we hebben daar toch wel hele schrijnende omstandigheden gezien. Ook Nederlandse hulporganisaties doen daar ontzettend goed werk. Ik noem EuroRelief, Movement On The Ground, Stichting Bootvluchteling. Ziet de Minister toch kans, al is het een bescheiden bedrag, om toch een steun in de rug te geven voor deze Nederlandse organisaties die fantastisch werk doen daar? Tot zover, voorzitter. Dank u wel.

De voorzitter:

Dank u wel, meneer Voordewind. Ik reageer even op uw opmerkingen over de strafbaarstelling van verblijf in terroristisch gebied en de eventuele vrijstelling voor hulpverleners op dat punt. Dat onderwerp is buiten de orde van deze vergadering en staat niet op de agenda. Bovendien valt het binnen de portefeuille van de Minister van Veiligheid en Justitie. Tot zover. Ik denk niet dat we daar verder nog over hoeven te discussiëren.

De heer Voordewind (ChristenUnie):

Voorzitter, ik heb ook aangegeven dat dit niet de directe verantwoordelijkheid is van deze Minister. Maar het gaat om hulpverleners en om crisisgebieden. Ik heb meer mijn vraag indirect gesteld aan het kabinet. Omdat de Minister van Veiligheid en Justitie erover gaat, heb ik deze Minister gevraagd om bij haar collega ervoor te pleiten om toch tot die vrijstelling te komen.

Meer informatie

Labels
Bijdragen
Buitenlands beleid
Joël Voordewind
Ontwikkelingssamenwerking

« Terug

Archief > 2019 > juni