Raadsleden geïnstalleerd, bijdrage duidingsdebat door lijsttrekker Alwin Te Rietstap

Voorzitter,

Twee weken na de gemeenteraadsverkiezingen hebben we dit duidingsdebat. Een kostbare tussenperiode om alles wat er is gebeurd op je te laten inwerken. Gesprekken te voeren met mensen om je heen en in de samenleving. Tijd geeft ruimte voor analyse, bezinning en reflectie. Daarnaast zien we ook dat tijd in het nadeel kan werken, omdat er soms al beweging en verkenning lijkt te zijn, zonder dat de verkenner al aan het werk is. Dus goed om na vanavond verder te werken richting een nieuwe coalitie voor de gemeente Hardenberg. Want we leven in een periode waarin er veel op ons afkomt en deze prachtige gemeente verdient een bijpassend college.

Voorzitter, dat brengt mij bij de duiding van de verkiezingsuitslag vanuit het perspectief van de ChristenUnie en wat er vanuit onze ogen nodig is voorde toekomst.

De uitslag is voor de ChristenUnie een combinatie van teleurstelling en dankbaarheid. Dat klinkt wellicht paradoxaal, maar dat is wel hoe wij het zien. Uiteraard zit onze teleurstelling in het zetelverlies, hoewel wij deze in grote lijnen ook kunnen verklaren. Ons stemmenverlies komt grofweg overeen met het aantal stemmen op de SGP. Zij winnen 1 zetel, wij verliezen er 3. Hoe jammer wij het ook vinden, we zien hierin ook het positieve dat er deze verkiezing voor de principieel christelijke kiezer meer keuze was. Het grootste verlies is dan ook te verklaren door een restzetelverdeling die negatief uitpakt en een grote opkomst. Dat eerste is een feit, maar maakt het wel wat zuur. Een grote opkomst juichen wij toe, waarbij wij het wel van belang vinden er oog is voor de trouwe kiezer die er altijd is.

Bij ons is dat de principieel christelijke stemmer of de stemmer die voor stabiliteit en redelijkheid gaat. Wij zien dat deze stemmer er nog is en hieraan trouw is gebleven. Daar zit dan ook een groot deel van onze dankbaarheid.

Een ander deel wat ons buitengewoon dankbaar maakt, heeft relatie met de grote opkomst en de positie van de ChristenUnie daarin. Want net als de vorige periode zijn wij nog steeds de derde partij in de gemeente Hardenberg. En dat is bijzonder te noemen, temeer daar de volgorde van partijen sterk is gewijzigd. Misschien is het wel boven onze eigen verwachting dat wij de deze positie in de raad en dus de samenleving hebben weten te behouden. Immers, het aantal partijen dat heeft deelgenomen aan deze verkiezingen is nog nooit zo groot geweest en de opkomst bij mijn weten ook niet eerder zo hoog. Van die nieuwe partijen, deed ook nog eens de SGP mee. Net als wij een uitgesproken, belijdende partij. Kortom, deze verkiezing was een feest voor de democratie en tegelijk voor ons een spannende combinatie van factoren. En als we dan de uitkomst zien, zijn we teleurgesteld in het zojuist verklaarde zetelverlies. Maar dankbaar voor handhaving van onze positie in het brede politieke spectrum en dus ook in de samenleving.

Voorzitter, u kent mijn liefde voor de sport en bij deze verkiezingsuitslag moest ik denken aan de uitslag van een hardloopwedstrijd.

Als je als deelnemer ziet dat het deelnemersveld buitengewoon sterk is en het aantal deelnemers fors is toegenomen. Dan hoop je altijd dat je je beste eigen tijd hebt loopt. Maar op een olympische spelen wordt ook zelden de snelste tijd gelopen en kijk je aan het eind dus vooral of je het podium hebt kunnen halen, of dat je je positie in dat versterkte deelnemersveld hebt kunnen behouden. Dat is de rangorde die in relatie tot alle omstandigheden laat zien waar je echt staat. Zo zien wij ook deze verkiezingsuitslag. En wij kunnen concluderen dat we met sterke deelnemers èn groot in aantal zelfs het podium hebben weten te behouden. Een groot compliment is hierbij op zijn plaats voor bijvoorbeeld DOEN22, die een niet bij te houden campagne heeft gevoerd, terwijl wij niet onze beste resultaat hebben gehaald, maar wel onze positie hebben weten vast te houden. Ons past bescheidenheid na verlies van zetels, maar ook dankbaarheid dat we in een veel groter deelnemersveld toch die derde partij zijn gebleven als continue factor in de Hardenbergse samenleving, ongeacht de opkomst en ongeacht het aantal deelnemende partijen. Dat zegt ons veel over de uitslag en dat maakt dat wij ons heel verantwoordelijk voelen, omdat dit gegeven uniek is.

Voorzitter. Ook is de ChristenUnie een landelijke partij die overduidelijk wel een groter aantal kiezers bij deze gemeenteraadsverkiezingen heeft aangetrokken dan bij de recente Tweede Kamer verkiezingen, tegenover partijen die ten opzichte hiervan hebben verloren.

Deze feiten maken dat wij zien dat onze trouwe achterban trouw is gebleven aan confessionele en stabiele politiek en dat juist onze lokale inzet wordt gezien en gewaardeerd.

En dat is de positie die wij voor de ChristenUnie zien in de samenleving. Een stabiele partij, die nooit de grootste is geweest of de pretentie heeft om dat te zijn. Een partij die een trouwe kiezer vertegenwoordigt en zichzelf dienstbaar wil opstellen aan die kiezer en de gehele gemeenschap, met een consistent verhaal en dat is wat wij bevestigd zien in deze verkiezingsuitslag.

Van hieruit willen wij ook kort vooruitblikken voorzitter. Want de ChristenUnie wil ook hier het geluid laten horen dat wij zelf zien en terugkrijgen uit de samenleving.

Namelijk dat recht doen aan de verkiezingsuitslag altijd meer moet zijn dan het opmaken van een winst– en verliesrekening. Die is namelijk relatief. Dat heb ik mijn eerste deel van dit betoog duidelijk proberen te maken. Wat er in onze ogen nu te doen is, is het borgen van een aantal zaken die bij ons zijn samen te vatten in stabiliteit, continuïteit en robuustheid.

Stabiliteit van het bestuur is essentieel. Dat hangt met evenwicht in het college samen. Van groot belang is het in onze ogen om bedrijven van politiek in het college zoveel mogelijk te voorkomen. Dat heeft Hardenberg groot gemaakt. Het CDA heeft hierin zich vaak alsvoorbeeld getoond. Neem bijvoorbeeld de uitslag van 2018, waar het CDA naar 11 zetels steeg, gevolgd door zes, vijf en drie. Waar het CDA opteerde voor een gelijke portefeuilleverdeling en gelijke aantallen wethouders. Waardoor een natuurlijke balans blijft bestaan.

Het tweede is continuïteit. Samenwerking met partners, zeker ook in regionaal verband, waar een gemeentelijke overheid meer en meer van afhankelijk is, geeft continuïteit een grote voorspong en helpt om Hardenberg in positie te houden en te laten profiteren van grote bijdragen vanuit het rijk en de regio en een sterke relatie met het maatschappelijk middenveld. En dat laatste gaat in onze ogen over robuustheid. Het is van groot belang dat de oppositie is georganiseerd en dat de coalitie robuust is. Daarmee bedoelen wij dat de coalitie tegen een stootje kan zodat, mocht er onverhoopt in de komende periode in een fractie iets gebeuren, daarmee niet gelijk de coalitie is gevallen. En we weten dat dit kan gebeuren, want we hadden het nooit verwacht, maar het is zelfs binnen het CDA aan het begin van de afgelopen periode voorgevallen, waar de huidige grootste partij uit is ontstaan.  

Om deze stabiliteit, continuïteit en robuustheid te borgen ziet ChristenUnie het liefst een coalitie van vier partijen en vier wethouders. Om de verkiezingswinst van Doen 22 tot zijn recht te laten komen, kan de ChristenUnie zich ook voorstellen dat er wordt gekozen voor een 5e wethouder, gelijk aan gemeentes van vergelijkbare omvang, of zelfs kleiner dan Hardenberg, en passend bij de positie van de gemeente Hardenberg als tweede gemeente in de regio Dutch Tech Zone en de regio Zwolle.

Wat de ChristenUnie betreft zou in ieder geval de grootste partij, Doen 22 onderdeel uit maken van deze coalitie.

In de afgelopen periode is het ook veel gegaan over wisselingen in het bestuur en betrokkenheid bij de Hardenbergse gemeenschap. De ChristenUnie heeft de laatste acht jaar als enige die stabiliteit geleverd. Daarvoor overigens ook een periode van 12 en 24 jaar. Nooit als grootste partij, maar altijd dienstbaar aan de samenleving en de benodigde bestuurskracht. De ChristenUnie is bereid om dit een vervolg te gegeven en wij voelen uit de samenleving en het maatschappelijk middenveld bijna een verwachting, dat dit ook een vervolg krijgt in de komende coalitie. Ook vanuit mijn rol als wethouder, waarin ik veel spreek met ondernemers en bestuurders die geconfronteerd worden met grote opgaven en uitdagingen, proef ik een grote behoefte aan continuïteit en stabiliteit om doorlopende lijnen en samenwerking te behouden. Daar wil ik mij persoonlijk ook heel graag weer voor inzetten.

Kijkend naar het verleden en de stabiele positie van het CDA in onze samenleving achten wij het van grote waarde dat ook zij deelnemen aan een nieuwe coalitie.

Vanuit de robuustheid vinden wij vier partijen belangrijk. Ondanks de inmiddels vijfde positie van de VVD in de Hardenbergse samenleving, zien wij hen wel als mogelijk vierde coalitiepartij, mede vanuit het oogpunt van continuïteit.

Voorzitter, wij kiezen er voor om concrete richting in dit duidingsdebat te geven. We proevennaast euforie en teleurstelling die er bij de verschillende partijen is, in de samenleving een grote behoefte aan de aspecten die we zojuist hebben aangestipt. We hopen dat de komende periode dus gekeken wordt vanuit deze drie aspecten. En dan niet door een winst– en verliesrekening van zetels te openen. Maar kijkend naar de samenleving en de veelkleurigheid en recht te de doen aan de trouwe Hardenbergse kiezer die er altijd is geweest.

Een stabiele meerderheid is geen onmogelijkheid, maar hooguit onwil. Waar op andere plekken in het land of bijvoorbeeld in Den Haag sprake is van afrekening en uitsluiting, ontvouwt hier zich een logische en passende coalitie. De samenleving is daar breed in vertegenwoordigt en de nuchtere, redelijke Nedersaksische inwoner van Hardenberg kan zich daar prima in vinden. Laten we dan in deze raadszaal politiek bedrijven die bij dat DNA past.

Voorzitter, ik sluit af. Ik mag mijn eerste bijdrage in deze raad afsluiten in de Stille week waarin wij toeleven naar goede vrijdag en uitzien naar Pasen. Een gebeurtenis die ons bepaalt bij het feit dat het licht de duisternis overwint. Een baken van hoop in onzekere tijden. Ons politieke werk is een werk van menselijk handelen en met gebreken. Wij geloven dat het verlossende werk bij Pasen eraan mag bijdragen dat wij met mildheid naar onszelf en naar anderen kijken. Dat het ons bescheiden en dienstbaar mag maken. Aan het begin van deze nieuwe raadsperiode wens ik dat ook toe aan ons, politieke ambtsdragers, met een grote verantwoordelijkheid die aan ons allemaal gegeven is door en in deze gemeenschap.